Categorie: Blog

Schrijver van dienst: Bart Bruggeman

Beste Moeazzin, ik ga hier nu geen Brusselmansiaanse uitspraken doen, maar ik denk toch wel enigszins in dezelfde richting als ik u op dit vroege uur moet aanhoren. Vijf uur is namelijk vrij vroeg om wakker te zijn als je de hele dag door deze temperaturen sloft. Ik moet toch een paar dingen rechtzetten als schrijven van dienst:

1) Als er fouten in mijn tekst staan, dan excuseer ik me bij voorbaat. De omstandigheden zijn niet altijd perfect om in de pen te kruipen. De temperaturen blijken ook mijn schrijfbrein aan te tasten.

2) De teksten zijn een persoonlijk betoog. Mijn aanvoelen zal waarschijnlijk wat anders zijn dan de leerlingen en collega’s die hier voor het eerst zijn. Met die reden gaan we ook hen even aan het woord laten, van zodra er tijd en zin voor is.

3) Ik verblijf, samen met collega dhr. Cattoir op de plaats van de werken in Nyakabiga. Een wakkere burger had dit al gememoriseerd, maar ook ’s nachts verblijven we hier terwijl de rest naar de andere school rijdt. Verhalen over onze ijverige islamaanhanger, matras- en andere beschrijvingen zijn lokaal en kunnen wel wat verschillen met het luxehotel van onze andere collega’s.

4) Tijd. Die is ook hier altijd te kort. Don’t blame us als er niet elke dag een lijvig verslag online komt. We doen ons best jullie te informeren, maar er moest hier precies ook wel nog wat gewerkt worden.

Voila, nu dit rechtgezet is kan ik mij weer toespitsen op de orde van de dag.

Woensdagnacht rond drie uur, ja, ik moet ook al eens een afwateringske doen sinds ik de 50 gepasseerd ben, merkte ik op dat ik precies op de luchthaven lag. Een leger van muggen probeerde mij Oekriaans te belegeren. Het Amazonmuskietennetje deed alles wat het kon om de aanvallen af te weren. Ik was in oorlog en ik moest nog steeds naar de wc. In Rambo-stijl (wie dit kent wordt ook al wat ouder), spring ik het bed uit en vlucht naar de aanpalende badkamer om de primaire behoefte in te lossen. Een tactische benadering van deze veldslag drong zich op.  Dat immense gat boven het raam moest vandaag dicht om verdere invallen te voorkomen. Een bespreking met broeder Désiré, opperbevelhebber, moest ervoor zorgen dat de oplossing kwam. Het valt me op dat onze broeders enorm hun best doen om ons een aangename tijd te bezorgen. We vragen: ze regelen het. Elke dag voorzien ze een goed gevulde frigo met Sprite, bier en water. We hoeven ze maar te bellen en ze springen. Bovenal is er elke dag vlees of vis. Dit zijn astronomische uitzonderingen.

Normaalgezien is dit zeer duur en komt dit maar heel sporadisch op de tafel. Hier hebben we die kans al elke dag mogen meemaken. Net zoals in het thuisland is niet elke dag een feestmaal om naar uit te kijken, maar ze doen enorm hun best. Dus nu ook met mijn verdedigingslinies. In de namiddag waren de ‘hulpjes’ al een kadertje aan het timmeren om de ramen af te dichten met muggengaas. Er werd ook liquide mosterdgas aangeleverd om in het stopcontact te steken. Het kan ook een ordinair Vaponastickje zijn, maar dan een Chinese versie. Met twee muggebakjes en gaas voor de ramen is de tegenaanval ingezet. Achteraf blijkt dat het gaas zijn werk wel degelijk doet, maar ze gaan gewoon op de bakjes zitten lachen. Zeer raar. De digitale aanval is afgeslagen. Dan maar ouderwets analoog en slaan voor dood. Later zal blijken dat de oorlog door mij werd gewonnen, ondanks nog enkele pogingen van wat geradicaliseerde zelfmoordterroriserende muggen. Ook in hun maatschappij heb je blijkbaar ook aanhouders die niet afgeven. Het is meestal hun laatste actieve daad voor ze mijn pantoffel op de neus krijgen.

Over de culinaire uitspattingen van mevrouw Jacobs wil ik ook nog zeker een stukje spenderen. Zij tovert – bijna letterlijk – het eten op tafel. Gaande van maaltijdsoep tot goulash met verse groentjes, gefrituurde bananen in de wok (man, man, goed!) met pasta,… In de pauze een papje, pannenkoeken en zelfs oliebollen! Er is nu reeds afgesproken dat ze de volgende keer ook de avondmaaltijden voor haar rekening mag nemen. Het is alvast een grote meerwaarde om een kok in dienst te hebben wat voor wat afwisseling zorgt in spijs. Top!

Werkdag. Iedereen ziet er redelijk fris uit bij aankomst op de werf. Vrij goede slaap blijkt de gemene deler te zijn. We begeven ons naar de eetruimte alwaar het ochtendgebed het startschot geeft om de magen de vullen. Het ontbijt wordt vergezeld van choco, speculooskoekjes, confituur, pindakaas, koffie en citroenthee. Wetende dat we vroeger enkel een boterham kregen met Blueband-boter en een lepel suiker, is dit alweer een feestmaal. Een paar kilo’s afvallen zit er niet in. Na het afsluitend gebed starten onze werken rond 8u30. Iedereen kent zijn taken. Heavenly en dhr. De Valck doen verder met het vernieuwen van de armaturen in de klaslokalen. Ian en dhr. De Lepeleire zijn bezig in de regio van de kapel, eveneens met lampen te vervangen. Giovanni en dhr. Van Herreweghe zijn bezig in de slaapzalen van de jongens. Dhr. Cattoir en Arne gaan een zekeringskast vernieuwen in de opslagplaats van de keuken van de leerlingen. Ikzelf neem deze in de bibliotheek onder handen. Ik voorzie alvast rond bovenstaande enkele foto’s.

We nemen altijd pauze om 10u30. Tegen 12u30 stoppen we om te eten en in de namiddag nemen we pauze om 15u30. De pauzes zijn meer dan welkom. We drinken heel veel want het is echt wel warm. Ondanks de kleine ongemakjes wordt er niet gezaagd in de groep. De sfeer zit zeer goed en er wordt stevig doorgewerkt. Een dreamteam on the road. We houden jullie verder op de hoogte. Tot binnenkort.

Uw schrijver van dienst

Korporaal Bart Bruggeman.

Schrijfster van dienst: Mvr. Jacobs.

We hebben er de derde nacht in Burundi opzitten.

Voor het eerst heb ik beter geslapen. Slapen onder een muskietennet lijkt al meer gewoon en de nachtgeluiden klinken vertrouwder. Ik begin zelfs gewoon te raken aan de harde matras en het kussen gevuld met, ik weet niet wat het is, maar het voelt toch wel ok.

Deze ochtend om zes uur werd ik wakker gemaakt door gezang. Na een gesprek met broeder Désirée kwam ik er achter dat het de broeders waren. Zij starten elke ochtend om zes uur met hun ochtendgebed. Daarna stappen ze samen in de hippe Jeep van de broeder en gaan ze in de kathedraal van Bujumbura naar de ochtendmis. Rond kwart na zeven zijn ze terug en brengt de broeder ons naar Nyakabiga . Mijnheer De Lepeleire vooraan, de broeder aan het stuur. Mijnheer Van Herreweghe, mijnheer De Valck en ikzelf op de achterbank en de vier leerlingen in de koffer gepropt.

Gisterenavond had ik een gesprek met broeder Désirée. Hij is de directeur van onze school in Kuwinterekwa. De school biedt onderwijs aan voor kinderen van 3 tot 18 jaar oud. Volgend schooljaar starten er 1135 leerlingen. Een heleboel te weten dat er voor deze hele groep een lerarenkorps van slechts 56 mannen en vrouwen klaarstaat. Het maximum aantal leerlingen per klas is 46!!!

Geef toe. Een hele uitdaging. De kwaliteit van het aangeboden onderwijs in de school is zeer goed. Leerlingen krijgen er op een hoog niveau les. Niet slagen voor een vak betekent een herkansing. Slaagt de leerling dan nog niet, dan kan hij/zij het volgende schooljaar niet meer starten. Kans verkeken. Kort door de bocht is de eerste gedachte, maar qua motivatie kan dit tellen.

Elke leerkracht in Burundi dient een diploma te behalen aan de universiteit alvorens hij/zij les kan en mag geven. Deze opleiding duurt drie jaar. Je kan ze vergelijken met een bacheloropleiding die we bij ons België kennen. De leerkrachten in onze scholen in Burundi verdienen (omgerekend) 120,00 euro per maand. Een schooljaar les volgen in Kuwinterekwa kost 150,00 euro per leerling. Serieuze bedragen te weten dat het gemiddelde loon van de Burundezen ongeveer 1,00 euro per dag bedraagt.

Niettegenstaande de wettelijke leerplicht in Burundi (kinderen van 7 tot 13 jaar zijn verplicht om onderwijs te volgen), krijgt niet elk kind de kans onderwijs te volgen. Voor heel wat gezinnen is de kostprijs  te hoog. De controle door de overheid is heel beperkt.

Burundi staat in de top 5 van armste landen ter wereld. Een top waar je niet in wil staan denk ik dan. De armoede is hier echt voelbaar. We zitten hier met onze groep in afsloten omgevingen. We komen niets tekort. Hebben meer dan voldoende eten meegebracht via de container en kunnen genieten van lokale groenten en fruit. Er is melk en er zijn eieren.

Misschien vindt u het raar dat ik dit schrijf, want in België zijn dit oh zo normale zaken. Hier in Burundi is dit echter niet zo. De levensomstandigheden zijn hier behoorlijk anders dan we gewend zijn. Veel mensen wonen in eenvoudige huizen zonder stromend water of elektriciteit. De gezondheidszorg is beperkt, wat invloed heeft op de algehele levenskwaliteit. Werkgelegenheid is schaars en de meerderheid van de bevolking is arm.

Toen we hier zondag toekwamen en onze kamer toegewezen kregen, vond ik het de normaalste zaak van de wereld dat ik de kraan kon opendraaien en het stuk zeep op de lavabo kon opnemen zodat ik mijn handen kon wassen. Groot was mijn verontwaardiging toen er geen water uit die kraan kwam. Dit kon toch niet. Water, kom zeg. Dit is toch echt wel basis. Na drie nachten sta ik met mijn voetjes op de grond. Ik ben blij met het dunne straaltje water dat uit de douchekraan komt. Ik geef er zelfs niet om dat het water koud is. Ik stap er gezwind onder. Blij met de zeep, shampoo en conditioner die ik kan gebruiken. Fris gewassen, stap ik iets later in de Jeep van de broeder en zoals elke ochtend maken we de rit naar de school in Nyakabiga.

Ook op dag drie kom ik ogen te kort. Het beeld van de vrouwen en kinderen die aan kraantjes hun bidons met water staan te vullen, maakt dat mijn dankbaarheid voor de genomen douche nog groter is.

Het valt mij op dat de groep mensen die langs de kant van de straat staat te wachten op de bus veel groter is dan gisteren. Broeder Désirée vertelt dat dit komt omdat de brandstof enorm duur (omgerekend 2,00 euro per liter) én schaars is. Heel wat mensen zullen niet op hun werk raken of een andere oplossing moeten zoeken. Inventief zijn ze wel die Burundezen. Koffers van taxi’s, open laadbakken van vrachtwagens, met drie op een brommer, het zijn maar een aantal voorbeelden van de manier waarop ze op hun bestemming proberen te geraken.

Wat me ook treft, is de manier waarop heel wat Burundezen gekleed gaan. De vrouwen dragen met een terechte fierheid, heel mooie, kleurrijke gewaden. We zien heel wat mannen in pak en ik kan je verzekeren, een zonnebril om je te beschermen tegen de verblindende, witte kleur van hun hemd is echt geen overbodige luxe.

Terwijl ik hier een kort verslag van mijn eerste ervaringen in Burundi zit neer te schrijven (het is nu 9.00 u.), is onze groep al terug aan de slag gegaan. Er zit schwung in, het is plezant om te zien hoe ze verder willen doen. Zoveel mogelijk op zo weinig mogelijk tijd. Onze leerlingen zijn een voorbeeld. Wat ben ik stiekem zo oprecht fier op deze groep van 4 die hun vrije tijd opgeven om de ervaring van hun leven aan te gaan. Geen gezaag, geen gemor, eten wat de pot schaft, hun plan trekken, sociaal wezen, vooruit willen, lachen met elkaar, ach, ze horen het toch niet, maar het zijn schatten. Ze communiceren met de broeders in hun beste Frans en proberen zelfs een woordje Kirundi op te steken.

Burundi, onze scholen hier. Door de talrijke verhalen die ik hoorde van de collega’s die hier reeds verschillende keren zijn geweest, spraken ze al langer tot mijn verbeelding. Ik solliciteerde voorzichtig naar de functie van  “kookmoeder” en kreeg de job. Wat ben ik blij met de kans die ik kreeg om hier naar toe te komen. Ook voor mij is dit een serieuze ervaring. Op heel veel vlakken. Ik geniet van kleine dingen. Het frisse water in mijn drinkfles, een lekker pintje aan het einde van de werkdag, buiten eten maken, het gezelschap, rondlopen op het schooldomein, mijn ogen uitkijken.

Deze middag gaan we voor een oervlaams gerecht. Vol au vent met puree. Ik trek graag naar mijn buitenkeuken en geniet al met het vooruitzicht de hongerige magen straks te kunnen vullen.

Burundi, je hebt nu al een klein beetje mijn hart gestolen.

Schrijver van dienst: Bart Bruggeman.

3u15. Wat een woelige nacht! Zijn het die laatste keer frieten van gisteren die op de maag bleven liggen of toch die hersenspinsels die ervoor zorgden dat de nacht niet vlekkeloos verliep? Niet overslapen was de opdracht. Ok, maar dan toch liefst niet zo vroeg. Geen gemekker, vandaag is D-day!

Gezwind spring ik onder de douche, met het besef dat het wel even kan duren voor ik mij terug in zo’n luxepositie bevind. Bij een stevig ontbijt niet vergeten malariapil nummer 2 te lanceren. Ik doe alvast een laatste materiaalcheck, zoals het een goed soldaat betaamt. Ik ben er niet 100% gerust in. Gisteren was ik geweldig aan de valiesinvulling gestart, tot wanneer ik op het sublieme idee kwam deze eens te wegen. Zes-en-een-halve kilogram te veel in de doos. Ja hallo. Schiften werd de boodschap. Propere schoenen, snoepen, koeken, spelletjes, cadeautjes,… adieu. Eén voor één werden mijn kleine geneugten afgenomen en kwamen de voetjes op de grond. “De basis is meer dan genoeg jong”, hoor ik mijn hersencellen roepen tegen elkaar. Ik ben het niet altijd met hen eens.

5u15. De auto richting Wetteren. Bij aankomst stond al een heel leger van collega’s, ouders en aanverwanten de oprit van de school te sieren. Dat laatste is misschien wat overroepen gezien het vroege uur. Iedereen is op tijd en de busjes zijn vertrekkensklaar. Een hartelijk afscheid, gaande van kleine handopsteking tot innige omhelsing, tot gevolg. We zijn ermee weg.

We zijn te vroeg. Wie vertrekt nu al om 6u00 vanuit Wetteren om tegen 10u30 op te stijgen? Overmoed bij reservatie resulteert in piepogen bij de incheckbalie. Althans, de donkere wachtrij ervoor. De donkere medemens voor ons geeft enige geruststelling dat we wel degelijk de juiste rij aan het volgen zijn. Ondanks alle verwachtingen in, slagen we voor de gewichtstest met z’n allen. Wat een ervaring, vooral voor onze pupillen die dit voor het eerst meemaken. Er staan zelfs 2 luchtdopen op het programma deze dag. Ian en Arne hebben de stalen vogel nooit eerder betreden. We zijn blij dit samen met hen te mogen meemaken. Winkels, koffie en een knabbeltje vullen onze wachttijden. We belanden net op tijd aan de gate om te boarden. Natuurlijk waren we op tijd vertrokken van die veel te dure koffietafel, maar tegenwoordig vinden ze het nodig om je paspoort 21 keer te controleren. We zien er misschien niet fris uit, maar het zorgde wel voor enige vertraging met gepaarde frustratie. Geen paniek. We zijn op tijd, althans wij. Het vliegtuig daarentegen beslist om met enige vertraging te taxiën. Met een goed half uur delay kijk ik richting onze leerlingen. Arne, Giovanni, Ian en Heavenly. Weinig tot geen angstzweet te bespeuren. De stoere binken aanhoren het geronk van de brullende motoren en de vertrekkende wielen. Een misplaatst grapje van een vallend boutje uit de vleugel wordt toch gesmaakt. We zitten in de lucht. 850 km per uur. Geef maar gas piloot, want het is lang genoeg vliegen. De hele vlucht wisselen slaappartijen, films, series, spelletjes en een korte babbel zich af. De grootste uitstap is die naar het veel te kleine toilet. Om een lang verhaal wat in te korten landen we omstreeks 19u15.

De luchthaven is nog geen haar veranderd. En toch… ze hebben nieuw speelgoed gekregen. We dienen zoals volleerd gespuis onze vingerafdrukken digitaal af te geven. Een semi-professionele webcam, hooguit van bij Amazon.com, neemt een foto van ons aangezicht. Op naar de bagageband. Er is één groot voordeel. Je kan niet missen. Er is er maar één. Druppelsgewijs komen onze valiezen erdoor. En toch… ééntje te kort. Ik zie Heavenly beteuterd kijken terwijl we al met een paar uit de massa dienen door te schuiven. Mnr. Van Herreweghe is ridder van dienst en blijft aan haar zijde, samen met mnr. De Lepeleire en Mvr. Jacobs. Na wat interessant gedrag van een overijverige luchthavenmedewerker kwam uiteindelijk toch de valies boven water. Ondertussen stond een hele delegatie aan broeders ons al enthousiast op te wachten. Iedereen kijkt zijn ogen uit. We zijn in Afrika.

De broeders zijn gesoigneerd met een nieuwe bus. Jawel, ik gebruik hier bewust geen verkleinwoord. Het is namelijk een type om jaloers op te zijn. Elke dag maken ze gebruik van dit voertuig om kindjes van Kuwinterekwa (de nieuwe school in Bujumbura) te vervoeren naar Nyakabiga (het college waar we gaan werken). Vergeef me soms de moeilijke benamingen, maar ik probeer jullie deze al wat eigen te maken voor komende dagen. Alles went.

De eerste kilometers over het asfalt in Afrika. Ondanks het al donker is probeert iedereen een beeld mee te pikken en op te slaan in de grijze massa. Kleine winkeltjes, bars, dames met manden op het hoofd, fietsers,… de eerste herinneringen worden gevormd.

We komen aan in Kuwinterekwa waar het grootste deel van de groep zich meteen installeert in hun kamer. Sinds 2019 hebben ze duidelijk geïnvesteerd in Chinese LED-strips van Temu. Op de gevel prijkt onze Lieve Vrouw omgeven door een bad van licht. Het lijkt professioneel en geeft vooral een studentikoze indruk. We voelen ons snel thuis. De hartelijke ontvangst van onze broedergemeenschap gaat gepaard met een welkomstmaaltijd. Groen/oranje soep, rijst, gebakken (al zijn ze ondertussen koud) aardappelen en elastische kip, alles overgoten met een artisanaal provinciaal sausje. Alweer een ervaring. Heb ik al gezegd dat ik het woord ‘ervaring’ wel meer ga gebruiken?  

Dhr. Cattoir en ikzelf verlaten met stille trom de groep onder begeleiding van broeder Bartholomé Verstappen. Volgens ons hebben alle broeders dezelfde achternaam, gezien hun rijstijl. Na een kwartiertje rijden (2 platte katten, 1 bijna kindjesongeval, 2 kromme fietsen en 245 verpletterde raammuggen verder) komen we aan in Nyakabiga om aldaar onze intrek te nemen. Ook hier zijn ze blij ons terug te zien, doch wordt een frisse pint niet afgeslagen na het aanbod. Na een kwartier komt een broeder al zuchtend terug met het koude vocht van de dichtstbijzijnde bar. Ze doen moeite, niet onmiskenbaar. Moe zijn wij ook. 23u30. Het is mooi geweest. Tot morgen.

Een weekje voor vertrek.

Gezien het in deze periode overal snikkend heet is, blijkt het in Bujumbura best nog redelijk mee te vallen. Komende week gaan ze ons in België al wat voorverwarmen zodat de shock niet te groot is. We verwachten ons daar aan een 31°C overdag, wat best menselijk is.

Zo een container is natuurlijk wel een heet hok, zeker als je die recht onder het zonnetje plaatst. De batterijen zullen daarbinnen niet meteen heel gelukkig worden en daarom hebben we gevraagd een dakje te maken boven de container. Dit zal alvast het ook aangenamer maken om er in te werken. Geen paniek, er is ook een airco voorzien, maar daar moet je wel elektriciteit voor hebben. Dat zal in het begin nog zeker niet het geval zijn.

We tellen af. Nog 7 dagen en we stappen met 10 mensen het vliegtuig op, althans daar gaan we nog steeds van uit. Tot op de laatste minuut blijft het altijd spannend om zo’n grote groep veilig en gezond tot daar te krijgen. Duimen jullie met ons mee? Wij houden jullie hier graag op de hoogte van ons avontuur.